Môi trường gia đình và việc sử dụng chất kích thích ở học sinh trung học phổ thông hiện nay
DOI:
https://doi.org/10.33100/vjossh.2026.12.3.11Từ khóa:
hành vi sử dụng chất kích thích, vị thành niên, gắn kết gia đình, lệch chuẩn, học hỏiTóm tắt
Nghiên cứu này nhằm phân tích mối liên hệ giữa các yếu tố gia đình tới hành vi sử dụng chất kích thích của học sinh trung học phổ thông tại Việt Nam. Khảo sát được thực hiện trên 2.852 học sinh tại năm tỉnh/thành phố bằng phương pháp bảng hỏi tự thuật. Nghiên cứu sử dụng các thang đo về hành vi sử dụng chất kích thích, gắn bó tình cảm cha mẹ – con cái, giám sát của cha mẹ, tham gia hoạt động gia đình, cam kết với cuộc sống gia đình, niềm tin vào các giá trị gia đình, và mức độ lệch chuẩn trong môi trường gia đình. Kết quả cho thấy việc sử dụng bia, rượu và thuốc lá/thuốc lá điện tử phổ biến hơn đáng kể so với các chất kích thích nguy hiểm như cần sa hay ma túy. Phân tích hồi quy đa biến cho thấy các yếu tố gắn kết gia đình như sự gắn bó tình cảm sự cam kết và tham gia hoạt động gia đình có vai trò bảo vệ đối với hành vi sử dụng các chất kích thích ít nguy hiểm. Trong khi đó, các khuôn mẫu lệch chuẩn trong gia đình, đặc biệt là việc người thân sử dụng chất kích thích và có thái độ xã hội tiêu cực, lại có liên hệ đáng chú ý với hành vi sử dụng các chất kích thích nguy hiểm. Nghiên cứu gợi ý cần phát triển các chương trình phòng ngừa có tính phân tầng nhằm giảm nguy cơ sử dụng chất kích thích ở thanh thiếu niên Việt Nam.
Ngày nhận: 21/5/2026; ngày chỉnh sửa: 19/8/2026; ngày chấp nhận đăng: 30/8/2026
