Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn (VNU Journal of Social Sciences and Humanities)
ISSN: 2354-1172 E-ISSN: 3093-317X Ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Anh Truy cập: Miễn phí với phiên bản điện tử Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn là ấn phẩm khoa học chính thức của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tạp chí xuất bản 04 ấn phẩm tiếng Việt trong một năm. Tạp chí tạo diễn đàn khoa học để các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước công bố kết quả nghiên cứu, thảo luận các vấn đề khoa học quan trọng và có tính mới trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn. Tạp chí tập trung khai thác các chủ đề nghiên cứu về truyền thống lịch sử, xã hội đương đại, thúc đẩy các nghiên cứu liên ngành và nghiên cứu so sánh. Các bài báo được công bố trên Tạp chí thuộc lĩnh vực nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn.
Bản quyền (c) 2025 Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn
Tổng hợp các mô hình và yếu tố tác động đến việc sử dụng xe máy điện: Một phân tích hệ thống
Nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân ngày càng cao, trong đó xe hai bánh chạy bằng năng lượng hóa thạch đã góp phần đáng kể vào việc gây ô nhiễm không khí. Trong những năm gần đây, xe hai bánh chạy bằng điện đã trở nên phổ biến hơn đối với người tiêu dùng. Do đó, bài viết này tổng hợp có hệ thống các nghiên cứu trước đây về ý định sử dụng xe máy điện, với trọng tâm là nhóm người tiêu dùng chưa sử dụng nhưng có quan tâm hoặc đang cân nhắc sử dụng xe máy điện. Trên cơ sở phân tích 42 công trình nghiên cứu quốc tế và khu vực, bài viết làm rõ các mô hình lý thuyết thường được áp dụng như mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM), lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behaviour - TPB), và các biến số thường được sử dụng để lý giải ý định hành vi. Đồng thời, bài viết cũng chỉ ra những yếu tố thúc đẩy và cản trở việc hình thành ý định sử dụng, chẳng hạn như nhận thức về lợi ích - rủi ro, thái độ cá nhân, chuẩn mực xã hội, điều kiện kinh tế, môi trường và chính sách hỗ trợ. Việc tổng hợp này giúp nhận diện các khoảng trống trong nghiên cứu hiện tại, đặc biệt là sự thiếu vắng các phân tích sâu về nhóm khách hàng tiềm năng chưa sử dụng. Kết quả nghiên cứu cung cấp nền tảng lý luận và thực tiễn cho các chiến lược thúc đẩy sử dụng xe máy điện trong bối cảnh chuyển đổi sang giao thông bền vững. Ngày nhận: 15/10/2024; ngày chỉnh sửa: 05/5/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Bản sắc cá nhân của học sinh trung học phổ thông theo lý thuyết phát triển của Erik Erikson
Tuổi vị thành niên là giai đoạn có thể xảy ra nhiều khủng hoảng về bản sắc cá nhân khi họ phải đối mặt với nhiều thay đổi về tâm sinh lý lứa tuổi. Đây cũng là giai đoạn họ đi tìm kiếm câu trả lời quan trọng về bản sắc cá nhân là gì. Erikson (1968) đã chỉ ra một trong những nhiệm vụ phát triển chính ở tuổi vị thành niên và thanh niên là phát triển ý thức mạch lạc về bản thân và bản sắc cá nhân. Trên cơ sở đó, nghiên cứu được thực hiện khảo sát trên 260 học sinh Trung học phổ thông (THPT) từ 16 đến 18 tuổi tại Hà Nội và Vĩnh Phúc1 nhằm tìm hiểu bản sắc cá nhân của học sinh THPT theo lý thuyết phát triển của Erik Erikson. Dựa trên lý thuyết này, nghiên cứu sử dụng Thang đo Bản sắc cá nhân Rosenthal là một tiểu thang từ thang đo đánh giá các giai đoạn phát triển tâm lý xã hội của Erikson (1968). Kết quả chỉ ra, học sinh THPT tại nghiên cứu này có mức nhận thức bản sắc cá nhân tương đối cao. Nghiên cứu cũng tìm thấy sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê về mức độ bản sắc cá nhân theo nơi sống giữa học sinh tại Hà Nội và Vĩnh Phúc. Trong khi đó, không có sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê về mức độ bản sắc cá nhân giữa học sinh nam và nữ, học sinh giữa khối lớp 11 và lớp 12. Ngày nhận: 29/5/2025; ngày chỉnh sửa: 19/8/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Những khó khăn trong việc giảng dạy biên dịch Việt – Hàn trình độ trung cao cấp
Giảng dạy biên dịch không đơn thuần dừng lại ở việc truyền đạt và tăng cường kiến thức ngôn ngữ mà còn bao gồm trong đó cả việc trang bị những tri thức nền tảng, những kỹ năng và phương pháp để sinh viên có thể tự tin trong hoạt động nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp. Bài toán này càng trở nên khó khăn hơn khi ngôn ngữ đích không phải là ngôn ngữ mẹ đẻ của người dạy. Trong bài viết này, người viết khoanh vùng phạm vi nghiên cứu, chỉ ra những khó khăn trong việc giảng dạy học phần biên dịch (nội dung biên dịch Việt - Hàn) trên cơ sở kinh nghiệm thực tiễn giảng dạy. Mặc dù dựa trên phương pháp nghiên cứu trường hợp, nhưng kết quả thu được vẫn cung cấp cơ sở đối chiếu quan trọng để đánh giá liệu đây có phải là những khó khăn chung trong việc giảng dạy biên dịch Việt - Hàn tại các trường đại học ở Việt Nam hiện nay hay không? Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy những khó khăn đến từ giáo trình tài liệu, năng lực của sinh viên, hoạt động kiểm tra đánh giá, và từ chính giảng viên là những nhân tố gây ảnh hưởng tới việc thực hiện việc giảng dạy học phần biên dịch nói chung và biên dịch Việt - Hàn nói riêng. Từ đó, nghiên cứu này đặt ra yêu cầu cần có định hướng rõ ràng trong việc khắc phục những khó khăn nhằm đạt được mục tiêu giảng dạy biên dịch Việt - Hàn một cách hiệu quả. Ngày nhận: 27/12/2024; ngày chỉnh sửa: 31/3/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Hình ảnh bộ râu trong văn học dân gian người Việt
Râu là phần lông mọc trên khuôn mặt của đàn ông, là một đặc điểm sinh học xuất hiện khi nam giới bước vào tuổi trưởng thành. Trong văn học dân gian người Việt, hình ảnh bộ râu xuất hiện khá nhiều, nó không chỉ mang nghĩa tự nhiên hay thẩm mỹ mà còn là một ký hiệu văn hoá phản ánh các quan niệm của người Việt. Trong đó, râu thiêng xuất hiện trong thể loại truyền thuyết và cổ tích, gắn liền với các nhân vật linh thiêng như tiên, bụt, hay linh vật rồng. Râu cũng thể hiện sức mạnh, bản lĩnh đàn ông, là điểm cộng của nam giới, là tiêu chí mà nữ giới xét đến khi tìm bạn đời. Bộ râu cũng phần nào thể hiện tính cách con người, thậm chí cả những nét tính cách âm bản của người sở hữu nó. Sự chuyển nghĩa từ “râu thiêng” đến “yêu râu xanh” cho thấy quá trình thế tục hoá và biến đổi văn hoá, Như vậy, hình ảnh bộ râu xuất hiện trong văn học dân gian phản ánh cách người Việt nhìn nhận con người, giới tính và bản lĩnh sống qua lăng kính văn hoá dân gian Ngày nhận 04/10/2024; ngày chỉnh sửa: 03/3/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Thi pháp nữ quyền trong tiểu thuyết lịch sử Công chúa Đồng Xuân
Vào thế kỉ XX, các phong trào đòi quyền bình đẳng cho phụ nữ diễn ra trên khắp thế giới và có mặt ở nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội như chính trị, văn hóa, giáo dục, v.v.. Phong trào nữ quyền đã thổi một làn gió mới vào văn học và lí thuyết phê bình nữ quyền ra đời như một hệ quả tất yếu nhằm đấu tranh cho phụ nữ trên mặt trận văn chương. Bài viết vận dụng lý thuyết phê bình nữ quyền soi chiếu tiểu thuyết lịch sử Công chúa Đồng Xuân của nữ tác giả Trần Thuỳ Mai, qua các phương diện thi pháp trần thuật, thi pháp thân thể, thi pháp tư duy hồi mẫu và thi pháp viết về cái thường nhật. Qua đây, bài viết vừa chỉ ra ý thức nữ quyền trong sáng tác thể hiện qua vị thế và tâm tư, khát vọng của phụ nữ được đề cập trong tác phẩm đồng thời thể hiện tài năng nghệ thuật của tác giả trong việc thể hiện ý thức nữ quyền. Ngày nhận: 09/9/2024; ngày chỉnh sửa: 19/12/2024; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Bài chòi Đà Nẵng: Từ di sản dân gian đến không gian biểu diễn đương đại
Bài chòi, một hình thức trò chơi dân gian và nghệ thuật diễn xướng nổi tiếng tại Đà Nẵng, được xem như một di sản văn hóa sống, luôn thích ứng và biến đổi trong bối cảnh xã hội đương đại. Dựa trên các khung lý thuyết từ nghiên cứu biểu diễn (Schechner Richard), lý thuyết tương tác xã hội (Goffman Erving) và vốn văn hóa (Bourdieu Pierre), bài viết tập trung vào cách bài chòi tồn tại như một di sản sống, được định hình bởi tính cộng đồng, du lịch và các cải biên phù hợp với bối cảnh hiện đại. Bài viết này nhấn mạnh vai trò của nghệ nhân dân gian (anh chị hiệu) như những người không chỉ bảo tồn mà còn sáng tạo và đổi mới nghệ thuật thông qua ứng tác và tương tác với khán giả. Ngoài ra, nghiên cứu cũng xem xét quá trình thương mại hóa và thể chế hóa bài chòi, đặc biệt tại Đà Nẵng, nơi nó đã trở thành một phần của du lịch di sản. Kết luận, bài chòi không phải là một di tích của quá khứ, mà là một thực hành xã hội năng động, liên tục được tái tạo nhằm duy trì sự cân bằng giữa tính chân thực và sự thích nghi với bối cảnh hiện đại. Ngày nhận: 26/02/2025; ngày chỉnh sửa: 23/6/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Nhân học đô thị và ký ức đời thường: Đọc Sài Gòn thị thành hoang dại của Khải Đơn qua không gian cửa hàng tiện lợi
Bài viết giới thiệu một hướng tiếp cận liên ngành mới trong nghiên cứu văn học - lý thuyết nhân học đô thị. Trên nền tảng hệ thống mười chủ đề lớn trong nhân học đô thị đương đại được Rivke Jaffe và Anouk de Koning (2022) trình bày, tác giả khẳng định rằng đô thị không chỉ là bối cảnh vật lý mà còn là không gian biểu tượng, nơi sản sinh các hình thức sinh hoạt, bản sắc và mâu thuẫn văn hóa - xã hội đặc thù. Áp dụng hướng tiếp cận này vào tác phẩm Sài Gòn thị thành hoang dại của Khải Đơn, người viết khảo sát vai trò của không gian đời thường - đặc biệt là cửa hàng tiện lợi như một nơi chốn mang tính biểu tượng, nơi cảm xúc thị dân được sản sinh, tái cấu trúc và thương lượng. Từ các lý thuyết của Henri Lefebvre về không gian xã hội và khái niệm không gian phi nơi chốn của Marc Augé, nghiên cứu cho thấy cách văn học có thể phản ánh quá trình đô thị hóa “từ bên dưới”, nơi các chủ thể vô danh tái định nghĩa thành phố qua hồi ức, cảm xúc và kinh nghiệm cá nhân. Từ đó, nghiên cứu này khẳng định lý thuyết nhân học đô thị như một khung khái niệm và phương pháp nghiên cứu để đọc văn học đô thị Việt Nam đương đại, đặc biệt trong bối cảnh xã hội chuyển động giữa truyền thống - hiện đại, nông thôn - đô thị và tiêu dùng - hiện sinh. Ngày nhận: 08/6/2025; ngày chỉnh sửa: 17/9/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Vài nét về quy hoạch và xây dựng các khu nghỉ dưỡng trên núi ở Việt Nam nửa đầu thế kỉ XX
Thế kỉ XX đánh dấu sự biến đổi không ngừng của nền kinh tế Việt Nam. Trước hết, đó là sự ra đời và phát triển các ngành, các lĩnh vực kinh tế mang lại nhiều lợi ích cho bức tranh kinh tế đế quốc nhưng đồng thời đó cũng là sự thụt lùi của những hoạt động kinh tế không còn phù hợp với nhu cầu của thời đại hay có nguy cơ cạnh tranh trực tiếp tới đời sống sản xuất ở chính quốc. Trong bối cảnh đó, những yếu tố đầu tiên đặt nền tảng cho ngành du lịch Việt Nam sau này đã từng bước xuất hiện, trong đó có sự hình thành của các khu nghỉ dưỡng trên núi với mục tiêu cung cấp cho người châu Âu những địa điểm có thể “chạy trốn cái chết vùng nhiệt đới”. Bài viết này không hướng tới việc phác dựng bức tranh du lịch nghỉ dưỡng Đông Dương thời Pháp thuộc mà tập trung phân tích một số đặc điểm trong công tác quy hoạch các “ốc đảo trên núi” ở Việt Nam thời Pháp thuộc, trong đó tập trung nhất vào ba khu vực: Đà Lạt, Tam Đảo và Sapa. Từ đó, nghiên cứu này góp phần làm rõ thêm diện mạo các khu nghỉ dưỡng mà người Pháp thiết lập ở Việt Nam trong suốt thời kỳ thuộc địa, cũng như cho việc triển khai các nghiên cứu về du lịch trong thời kỳ có ý nghĩa bản lề của lịch sử Việt Nam. Ngày nhận: 04/6/2025; ngày chỉnh sửa: 18/9/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Hội chợ triển lãm quốc tế trong tính toán chiến lược của nước Pháp thời kỳ Đệ tam Cộng hòa (1870-1940)
Hội chợ triển lãm quốc tế (exposition universelle) là một trong những biểu tượng rõ nét nhất cho chính sách khẳng định sức mạnh đế quốc của nước Pháp thời kỳ Đệ tam Cộng hòa (1870-1940). Trong bối cảnh nước Pháp tìm cách củng cố quyền lực chính trị và kinh tế sau thất bại trong cuộc chiến tranh Pháp - Phổ (1870-1871), các hội chợ triển lãm này được tổ chức như một phần trong chiến lược xây dựng hình ảnh một cường quốc toàn cầu. Bằng phương pháp nghiên cứu lịch sử và phương pháp logic, bài viết luận giải mục đích và những tính toán chiến lược của Pháp khi tiến hành những sự kiện trên. Đây không chỉ là không gian trưng bày các sản phẩm công nghiệp và phô bày sức mạnh kỹ thuật mà còn là công cụ tuyên truyền cho chế độ chính trị; thể hiện bản sắc văn hóa Pháp; thuyết phục công chúng Pháp về tính ưu việt của chế độ thuộc địa nhằm hợp thức hóa quyền kiểm soát đối với các vùng lãnh thổ xa xôi, đồng thời khẳng định vai trò “khai hóa văn minh” của Pháp đối với các dân tộc thuộc địa. Ngày nhận: 03/01/2025; ngày chỉnh sửa: 21/4/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Tranh giành độc quyền thương mại của Hà Lan với Tây Ban Nha ở Đông Á (1606-1666)
Khu vực Đông Á, nơi có nguồn cung tơ lụa và hương liệu, từ lâu đã trở thành địa bàn chiến lược đối với các quốc gia châu Âu. Vào nửa sau thế kỷ XVI, trong khi Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đã tạo dựng được chỗ đứng chân vững chắc ở khu vực này thì Hà Lan vẫn chủ yếu tập trung vào việc củng cố mạng lưới hải thương ở châu Âu. Từ năm 1580, những biến động chính trị và xung đột nảy sinh ở châu Âu khiến hoạt động thương mại của Hà Lan bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều này đã thôi thúc họ quan tâm đến việc tiếp cận trực tiếp nguồn cung hàng hoá ở hải ngoại. Sau khi thành lập Công ty Đông Ấn năm 1602, người Hà Lan đã cạnh tranh mạnh mẽ với Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha nhằm loại bỏ các đối thủ để chiếm độc quyền thương mại hương liệu ở phương Đông. Trên quan điểm tiếp cận hệ thống, bài viết sẽ tập trung phân tích sự hình thành chính sách độc quyền thương mại của Hà Lan ở Đông Ấn, quá trình tranh giành thương mại với Tây Ban Nha ở khu vực Đông Á tại ba vị trí chiến lược đó là quần đảo Moluccas, vùng biển Manila và Formosa. Kết quả của những cuộc chạm trán này đóng vai trò quan trọng đối với vận mệnh của hai quốc gia trong thế kỉ XVII và những thế kỷ sau đó. Ngày nhận: 04/02/2025; ngày chỉnh sửa: 21/4/2025; ngày chấp nhận đăng: 25/12/2025
Tương tác với nước: Tiếp cận thủy văn nhân văn học trong Xứ cát của Frank Herbert
Với hướng tiếp cận thủy văn nhân văn học, bài viết phân tích các trạng thái, sự chi phối và vai trò của nước trong việc kiến tạo mô hình thế giới, nhằm làm sáng tỏ cách con người và các hệ hình quyền lực tương tác với nước trong tiểu thuyết Xứ cát của Frank Herbert. Qua đó, bài viết hướng đến làm rõ mối quan hệ phức tạp giữa con người, môi trường và quyền lực trên hành tinh Arrakis, nơi nước không chỉ là thành tố trong tự nhiên mà còn được nhìn nhận như biểu tượng tôn giáo, văn hóa, có ảnh hưởng quyết định đến sự phát triển kinh tế và định hình các cấu trúc chính trị trong khu vực. Ngày nhận 02/11/2024; ngày chỉnh sửa 09/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Mã kí hiệu không gian đô thị trong tập truyện ngắn Thành phố đi vắng của nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ
Trong thế giới siêu kí hiệu của văn bản văn học, không gian nghệ thuật cũng là một kí hiệu có vai trò vô cùng quan trọng trong việc kiến tạo nên chiến lược trần thuật, thể hiện thế giới quan và phương thức tư duy hiện thực của nhà văn. Trong tập truyện Thành phố đi vắng của nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ, con người được đặt trong mã không gian sinh thái đặc biệt. Nghiên cứu kí hiệu không gian trong tập truyện này, bài báo này nhận diện các dạng thức không gian và sự dịch chuyển không gian của con người đô thị. Từ đó, nghiên cứu này đề xuất cách giải mã cảm quan hiện thực đô thị của nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ trong Thành phố đi vắng. Đô thị trong tập truyện không chỉ là không gian hiện thực mà còn là biểu tượng cho những xung đột tinh thần và sự tìm kiếm bản sắc của con người trong thời đại đô thị hóa. Ngày nhận 02/12/2024; ngày chỉnh sửa 09/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Nhân vật nữ và sự kiến tạo những hệ hình giá trị mới trong tiểu thuyết của Tự lực văn đoàn
Tự lực văn đoàn là một tổ chức hoạt động và sáng tạo văn chương nổi lên từ những năm đầu thập kỉ thứ ba của thế kỉ XX. Tổ chức văn học này có tôn chỉ, có mục đích, có cơ quan ngôn luận, có giải thưởng văn học và con dấu riêng. Tự lực văn đoàn gồm 8 thành viên: Nguyễn Tường Tam (Nhất Linh) Trần Khánh Giư (Khái Hưng) Nguyễn Tường Long (Hoàng Đạo) Nguyễn Tường Lân (Thạch Lam) Hồ Trọng Hiếu (Tú Mỡ), Nguyễn Thứ Lễ (Thế Lữ), Xuân Diệu và Trần Tiêu. Mặc dù thời gian hoạt động không dài (1932-1944) nhưng thành tựu văn học Tự lực văn đoàn để lại rất lớn. Một trong những đóng góp lớn của Tự lực văn đoàn chính là kiến tạo và phản chiếu hệ hình giá trị mới của một thời đại mới. Họ xây dựng hệ thống nhân vật nữ gắn liền với những hệ hình trị mới đó qua cả ngoại hình và ý thức. Con người, đặc biệt là người nữ trong cách miêu tả của Tự lực văn đoàn là con người đang quẫy đạp, tháo mình ra khỏi những hệ hình giá trị cũ, con người đứng trước sự “vẫy gọi” và thôi thúc của một lối tư duy mới về chính bản thân mình, về sự tồn tại của mình trong một thế giới đang được kiến tạo bằng hệ hình giá trị mới, khác với truyền thống. Bài viết này nhận diện và phân tích thi pháp xây dựng nhân vật thể hiện sự kiến tạo những hệ hình giá trị mới trong tiểu thuyết của Tự lực văn đoàn. Ngày nhận 12/11/2024; ngày chỉnh sửa 30/12/2024; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Đặc trưng ngôn ngữ của tên các bài báo viết về bạo hành trẻ vị thành niên trên báo hiện nay
Nghiên cứu này phân tích cách sử dụng ngôn ngữ trong việc đặt tiêu đề các bài báo được nhà báo sử dụng khi đưa tin về bạo hành trẻ vị thành niên, trên các tờ báo điện tử lớn tại Việt Nam là Tuổi Trẻ và Dân Trí và các tờ báo in Sài Gòn Giải Phóng và Nhân Dân, trong giai đoạn 12/2021-12/2023. Bài viết sử dụng phương pháp phân tích và thao tác thống kê để khảo sát tiêu đề trên các tờ báo có liên quan đến bạo hành. Kết quả cho thấy, một tỉ lệ đáng kể các tiêu đề sử dụng ngôn ngữ gây sốc, giật gân, v.v. đã vô tình gây ra những cảm xúc tiêu cực đến tâm lý người đọc. Từ đó, nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn ngôn ngữ tít sao cho phù hợp, mang tính xây dựng, dễ hiểu để truyền tải thông tin một cách hiệu quả và nhân văn đến công chúng. Dựa vào những phát hiện trên, nghiên cứu đề xuất, khuyến nghị đối với cơ quan báo chí các giải pháp cần thiết trong cách sử dụng ngôn ngữ tít để nâng cao chất lượng tin tức. Ngày nhận 23/12/2024; ngày chỉnh sửa 09/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Mô hình và kinh nghiệm tổ chức sản xuất Podcast tin tức trên thế giới
Podcast tin tức là một trong những thể loại nằm trong hệ nội dung rộng lớn của Podcast và hiện đang phát triển nhanh chóng. Trên thế giới, loại hình này đã sớm khẳng định vị thế và nhận được sự đầu tư đáng kể từ nhiều nhà xuất bản, cơ quan báo chí và truyền thông ở các quốc gia như Mỹ, Anh, Úc, Pháp, Thụy Điển, Đan Mạch, Tây Ban Nha, v.v. Thực tế ghi nhận nhiều chương trình Podcast tin tức đã gặt hái nhiều thành công, trở thành hình mẫu và nguồn kinh nghiệm quý giá cho các nhà sản xuất toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Bài viết này tập trung phân tích mô hình cùng kinh nghiệm tổ chức sản xuất Podcast tin tức tại các thị trường tiên phong, qua đó đề xuất những bài học và gợi ý áp dụng vào bối cảnh Việt Nam. Ngày nhận 28/10/2024; ngày chỉnh sửa 13/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Xây dựng văn hóa hạnh phúc tại các trường phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
Bài viết bàn về xây dựng văn hóa hạnh phúc tại các trường phổ thông tư thục (bao gồm tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông) ở Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh đổi mới giáo dục toàn diện. Văn hóa hạnh phúc được định nghĩa là môi trường học đường tích cực, nhân văn, nơi học sinh, giáo viên và phụ huynh đều cảm nhận được sự an toàn, hài lòng và gắn kết. Sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, nghiên cứu này đánh giá thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng và tác động của văn hóa hạnh phúc. Kết quả cho thấy các trường đã đạt được tiến bộ trong việc xây dựng môi trường học tập thân thiện, phát triển năng lực toàn diện và gắn kết cộng đồng. Tuy nhiên, thách thức lớn vẫn nằm ở áp lực thành tích, hạn chế nguồn lực và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa nhà trường và phụ huynh. Từ đó, bài viết đề xuất các giải pháp, bao gồm định hình triết lý giáo dục lấy hạnh phúc làm trung tâm, nâng cao năng lực giáo viên, tích hợp kỹ năng sống vào chương trình học và tăng cường liên kết với cộng đồng. Ngày nhận 11/11/2024; ngày chỉnh sửa 24/12/2024; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Xây dựng văn hoá đô thị biển trong bối cảnh hội nhập quốc tế: Nghiên cứu trường hợp đô thị Cửa Lò, tỉnh Nghệ An
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và quá trình đô thị hóa nhanh chóng hiện nay, việc xây dựng và phát triển văn hóa đô thị có ý nghĩa quan trọng. Bài viết này đi sâu phân tích quá trình xây dựng văn hóa tại đô thị biển trước tác động của công nghiệp hóa và toàn cầu hóa. Tập trung vào trường hợp thị xã Cửa Lò, Nghệ An – một đô thị ven biển có vị trí kết nối chiến lược, nghiên cứu làm rõ những biến đổi trong đời sống văn hóa của cư dân đô thị. Quá trình phát triển nhanh chóng tại Cửa Lò đã tạo ra những thay đổi sâu sắc về văn hóa, bao gồm cả những khía cạnh tích cực và tiêu cực. Thông qua việc khảo sát thực trạng tại Cửa Lò, bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động kiến tạo một môi trường văn hóa đô thị lành mạnh. Điều này không chỉ có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển bền vững của từng đô thị cụ thể mà còn đóng vai trò then chốt trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn hội nhập sâu rộng hiện nay. Ngày nhận 25/11/2024; ngày chỉnh sửa; 06/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Phản ứng và hệ quả chính sách từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung (2017-2020)
Bài viết này phân tích vị thế chiến lược và các phản ứng chính sách của Việt Nam trong giai đoạn đầu của cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc (2017-2020). Thông qua việc khai thác dữ liệu thương mại, văn kiện chính thức và các nghiên cứu tình huống, nghiên cứu cho thấy Việt Nam đã hưởng lợi từ dòng vốn đầu tư gia tăng và tăng trưởng xuất khẩu. Theo đó, Việt Nam cũng như phải đối mặt với các rủi ro từ bên liên quan, bao gồm cáo buộc gian lận xuất xứ và thặng dư thương mại ngày càng lớn với Hoa Kỳ. Nhằm ứng phó với các ảnh hưởng tiêu cực từ cuộc chiến tranh thương mại, Việt Nam đã điều chỉnh thuế quan có trọng điểm, tăng cường thực thi quy định hải quan, và siết chặt quy trình xác minh xuất xứ hàng hóa. Nghiên cứu đề xuất bốn khuyến nghị chính sách tích hợp và dựa trên bằng chứng thực tiễn, tập trung vào tăng cường độ tin cậy trong quản trị quy định, tái cân bằng cán cân thương mại, nâng cao giá trị gia tăng nội địa, và hiện thực hóa hiệu quả các Hiệp định Thương mại tự do (FTA). Ngày nhận 15/10/2024; ngày chỉnh sửa 20/12/2024; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Hoạt động thu mua hàng hóa của nhà nước dưới triều Minh Mạng (1820-1840)
Dưới triều Minh Mạng (1820-1840), nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động thương mại, bao gồm cả nội thương và ngoại thương. Trong bối cảnh đó, hoạt động thu mua hàng hóa tại thị trường nội địa đặc biệt quan trọng, không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng của triều đình mà còn có những ảnh hưởng sâu sắc đến lĩnh vực chính trị, kinh tế và xã hội. Do vậy, việc khảo cứu chuyên sâu về hoạt động này là cần thiết. Nghiên cứu này tập trung phân tích các khía cạnh như mục đích, phương thức tổ chức, các mặt hàng được thu mua, cơ chế đảm bảo quyền lợi cho người bán, cùng với chế độ dành cho quan lại thực thi nhiệm vụ. Thông qua việc đánh giá kết quả đạt được, khảo cứu này kỳ vọng sẽ góp phần làm sáng tỏ hơn bức tranh kinh tế nội thương Việt Nam trong giai đoạn những năm 1820-1830 của thế kỷ XIX. Ngày nhận 23/11/2024; ngày chỉnh sửa 03/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lãnh đạo phát triển nông nghiệp từ năm 2015 đến năm 2020
Bài viết phân tích vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn trong phát triển nông nghiệp giai đoạn 2015-2020 trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững. Trên cơ sở vận dụng các phương pháp lịch sử, logic, tổng hợp và thống kê, nghiên cứu làm rõ các chủ trương, định hướng chiến lược và chính sách của tỉnh trong phát triển các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản và kinh tế nông thôn. Kết quả cho thấy, Đảng bộ tỉnh đã chỉ đạo thực hiện hiệu quả quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và thúc đẩy phát triển sản phẩm chủ lực địa phương. Tuy nhiên, một số hạn chế như liên kết sản xuất, ứng dụng công nghệ còn thấp và quản lý quy hoạch chưa đồng bộ vẫn là những thách thức cần khắc phục. Từ thực tiễn đó, bài viết rút ra một số kinh nghiệm về vai trò lãnh đạo của Đảng bộ trong phát triển nông nghiệp, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh trong giai đoạn hiện nay. Ngày nhận 19/11/2024; ngày chỉnh sửa 13/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Quá trình phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên từ năm 2015 đến nay
Bài viết phân tích vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực từ năm 2015 đến nay, thông qua việc vận dụng các phương pháp lịch sử, logic, phân tích - tổng hợp và thống kê. Trên cơ sở đánh giá quá trình hoạch định và triển khai các chủ trương, chính sách phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực như chè, rau màu, cây ăn quả, chăn nuôi và lâm sản, bài viết làm rõ những kết quả đạt được trong việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học - công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng. Nhiều sản phẩm chủ lực của tỉnh đã được chứng nhận VietGAP, có chỉ dẫn địa lý và bước đầu thâm nhập thị trường trong và ngoài nước. Đảng bộ tỉnh cũng đặc biệt chú trọng xây dựng thương hiệu, phát triển chuỗi liên kết và nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế như chất lượng liên kết sản xuất chưa đồng đều, nguồn nhân lực kỹ thuật còn thiếu và công tác quản lý vật tư nông nghiệp chưa thật sự hiệu quả. Từ thực tiễn đó, bài viết rút ra một số giải pháp nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực, hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh trong giai đoạn tới. Ngày nhận 20/11/2024; ngày chỉnh sửa 08/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Quan điểm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về chiến tranh du kích
Trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ (1945-1975), chiến tranh du kích nổi lên như một trụ cột trong học thuyết quân sự của Việt Nam. Được Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam xác định là một phương thức tiến hành chiến tranh mang tầm chiến lược và là một trong hai hình thái cơ bản của chiến tranh nhân dân, lý luận và thực tiễn của chiến tranh du kích đã được Đại tướng Võ Nguyên Giáp phát triển và làm phong phú một cách đáng kể. Với vai trò là một nhà chỉ huy quân sự kiệt xuất, đảm nhiệm các chức vụ chủ chốt như Bí thư Tổng Quân ủy, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã có những đóng góp to lớn trong việc định hình và nâng cao học thuyết chiến tranh du kích thông qua quá trình tham mưu, chỉ đạo chiến lược và chỉ huy tác chiến. Bài viết này, thông qua việc phân tích các tài liệu thành văn đã được công bố, đặc biệt là các tác phẩm của chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhằm mục tiêu làm sáng tỏ những đóng góp lý luận nền tảng của ông. Nghiên cứu cũng tập trung phân tích vị trí và vai trò của chiến tranh du kích trong tư tưởng quân sự của Đại tướng cũng như trong thực tiễn các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, từ đó đi sâu làm rõ các yếu tố then chốt như: thành phần lực lượng nòng cốt của chiến tranh du kích, sự phối hợp biện chứng giữa chiến tranh du kích và chiến tranh chính quy, và các phương thức phát triển hình thái chiến tranh này trong điều kiện thực chiến. Ngày nhận 27/11/2024; ngày chỉnh sửa 04/01/2025; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Bồi dưỡng phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh cho đội ngũ Bí thư chi bộ ở Đảng bộ các trường sĩ quan quân đội
Trong các tổ chức cơ sở đảng nói chung và ở Đảng bộ các trường sĩ quan quân đội nói riêng, phong cách của Bí thư chi bộ có vai trò quan trọng trong việc thực hiện quan điểm, đường lối của Đảng, trong kết quả triển khai thực hiện nhiệm vụ. Trước những biến đổi nhanh chóng của tình hình thế giới, trong nước, nhiệm vụ của cách mạng, của Quân đội và của các trường sĩ quan quân đội không ngừng phát triển đã và đang đặt ra những yêu cầu rất cao về phẩm chất, năng lực và phong cách lãnh đạo của đội ngũ Bí thư chi bộ. Điều đó đòi hỏi cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp trong các trường sĩ quan quân đội cần phải tiếp tục nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh để vận dụng có hiệu quả vào bồi dưỡng phong cách lãnh đạo của đội ngũ Bí thư chi bộ trong giai đoạn mới. Bài viết tập trung làm rõ những nội dung về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh và hoạt động bồi dưỡng phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh cho đội ngũ Bí thư chi bộ ở đảng bộ các trường sĩ quan quân đội. Ngày nhận 03/12/2024; ngày chỉnh sửa 30/12/2024; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025
Chủ tịch Hồ Chí Minh và quan hệ Việt Nam – Hungary
Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại, nhà ngoại giao lỗi lạc của dân tộc Việt Nam, nhà văn hóa lớn của nhân loại. Sinh thời, trong suốt hành trình bôn ba tìm đường cứu nước và trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao mối quan hệ hòa bình, hữu nghị giữa các nước. Với đất nước và nhân dân Hungary, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành những tình cảm đặc biệt nồng ấm, đồng thời là người đặt nền móng xây dựng, thiết lập và thúc đẩy phát triển mối quan hệ giữa Việt Nam và Hungary. Trong bài viết này, bằng việc tổng hợp và phân tích những nguồn thông tin từ những tư liệu và tài liệu lưu trữ về những chuyến thăm, những bức điện, thư của Chủ tịch đến đất nước và nhân dân Hungary, tác giả tái hiện những hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh với đất nước và nhân dân Hungary, từ đó khẳng định vai trò quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong quan hệ hai nước. Ngày nhận 21/11/2024; ngày chỉnh sửa 25/12/2024; ngày chấp nhận đăng 22/01/2025