Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn (VNU Journal of Social Sciences and Humanities)
ISSN: 2354-1172 E-ISSN: 3093-317X Ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Anh Truy cập: Miễn phí với phiên bản điện tử Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn là ấn phẩm khoa học chính thức của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tạp chí xuất bản 04 ấn phẩm tiếng Việt trong một năm. Tạp chí tạo diễn đàn khoa học để các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước công bố kết quả nghiên cứu, thảo luận các vấn đề khoa học quan trọng và có tính mới trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn. Tạp chí tập trung khai thác các chủ đề nghiên cứu về truyền thống lịch sử, xã hội đương đại, thúc đẩy các nghiên cứu liên ngành và nghiên cứu so sánh. Các bài báo được công bố trên Tạp chí thuộc lĩnh vực nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn.
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn (VNU Journal of Social Sciences and Humanities)
Thần thoại và nghi lễ tôn giáo tiếp cận từ góc nhìn của triết học về tôn giáo
Thần thoại và nghi lễ tôn giáo là hai lĩnh vực quan trọng trong đời sống tinh thần của con người, có mối quan hệ chặt chẽ, mật thiết với nhau. Đối với tín ngưỡng, tôn giáo nói chung và nghi lễ tôn giáo nói riêng, thần thoại cung cấp các chất liệu và màu sắc để định hình tính thiêng và bản chất “hư ảo” cho đời sống tôn giáo. Thần thoại tạo không gian siêu thực, một phần phản ánh ước muốn, khát vọng của con người về những điều thần bí thông qua thế giới các vị thần. Mặt khác, cũng là sự mô phỏng, tái diễn lại những sinh hoạt thường nhật trong đời sống thường ngày của con người được “hư cấu”, “tô điểm”, “thần thánh hoá”, khái quát hoá, trừu tượng hoá để “nhân đôi thế giới”, tách biệt giữa cái phàm và thiêng thông qua các lễ nghi tôn giáo. Trong bài viết này, dưới góc nhìn của triết học về tôn giáo, tác giả tập trung phân tích và làm sáng tỏ mối quan hệ giữa thần thoại và nghi lễ tôn giáo, như là một phương thức đặc thù để tạo thành bản chất thánh thiêng của tôn giáo, sự thực hành tôn giáo và đời sống tôn giáo của con người. Ngày gửi 14/10/2022; ngày nhận 29/12/2022; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
Cấu trúc gia đình và địa vị xã hội của phụ nữ ở khu vực xung quanh Huế trong giai đoạn thế kỷ XVIII-XIX
Bằng cách thu thập các tài liệu làng xã xung quanh Huế, tác giả đã tìm thấy một số tư liệu lịch sử ghi lại quyền sở hữu của các khu dân cư ở các làng xã thế kỷ XVIII và XIX. Trong bài viết này, tôi sẽ giới thiệu sơ lược về các văn bản làng xã này và khảo sát cơ cấu gia đình, phân chia hộ gia đình thời bấy giờ. Từ các phân tích tài liệu làng xã có thể giả định cấu trúc gia đình và chu kỳ hình thành hộ gia đình ở đây như sau: Quy mô hộ gia đình trung bình ở ngoại ô phía Bắc Huế không quá lớn. Có thể, đó là một gia đình tương đối nhỏ hai hoặc ba thế hệ, bao gồm cha mẹ, con cái chưa trưởng thành, trong một số trường hợp có cả ông bà nội. Trên gia phả, một người đàn ông thường có những thê thiếp và hơn 10 người con, nhưng trên thực tế, họ không sống chung dưới một mái nhà. Mỗi thê thiếp sống ở một ngôi nhà và tạo thành một hộ gia đình riêng biệt. Khi mới kết hôn, người chồng chung sống với vợ, nhưng khi vợ khó sinh do tuổi tác, anh ta lập tức lập vợ lẽ, và tách ra hộ gia đình khác khi đứa trẻ được sinh ra. Vì vậy, hình ảnh chế độ gia trưởng mà chủ hộ có quyền lực mạnh mẽ trong một gia đình lớn theo chế độ đa thê không áp dụng cho nông thôn ở khu vực xung quanh Huế vào thế kỷ XVIII-XIX. Ngày nhận 15/7/2022; ngày chỉnh sửa 04/11/2022; ngày chấp nhận đăng 28/02/2023
Một nghiên cứu tổng quan về trải nghiệm của phụ nữ Việt Nam di cư kết hôn tại Đài Loan: Từ hình ảnh “cô dâu ngoại tịch” đến vị thế “công dân mới”
Từ giữa những năm 1990, các cuộc hôn nhân xuyên quốc gia Việt Nam - Đài Loan trở thành một hiện tượng được giới học giả ở quốc tế và Việt Nam quan tâm nghiên cứu. Qua thời gian, hình ảnh phụ nữ Việt Nam di cư kết hôn đến Đài Loan đã được khắc họa và tái định hình trong các diễn ngôn chính sách của Đài Loan cũng như trong nghiên cứu của các học giả quốc tế. Tuy nhiên, những diễn biến tương tự chưa được thể hiện đầy đủ trong các nghiên cứu tại Việt Nam. Bài viết này là một nghiên cứu tổng quan dựa trên những công trình nghiên cứu trong hai thập kỷ trở lại đây đã được công bố trên các tạp chí và sách quốc tế với mục tiêu phản ánh những chiều kích đa dạng xoay quanh các chủ đề liên quan đến những trải nghiệm của phụ nữ Việt Nam di cư kết hôn đến vùng lãnh thổ Đài Loan, đồng thời đóng góp vào quá trình nhìn nhận và định hình các diễn ngôn về nhóm đối tượng này. Từ những kết quả tổng hợp và phân tích, một số hướng nghiên cứu tiếp theo có liên quan đến phụ nữ Việt Nam di cư kết hôn đến Đài Loan cũng được đề xuất. Ngày nhận 22/8/2022; ngày chỉnh sửa 05/4/2023; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
hôn nhân xuyên quốc gia Việt Nam - Đài Loan
phụ nữ Việt Nam di cư kết hôn tại Đài Loan
Gắn kết học tập của sinh viên: Tổng quan về khái niệm và đo lường
Gắn kết học tập của sinh viên là một yếu tố có tính quyết định tới chất lượng của tiến trình đào tạo. Trong các nghiên cứu về giáo dục trên thế giới, vấn đề này đã được nghiên cứu khá nhiều ở nhiều quốc gia khác nhau. Tuy nhiên, ở Việt Nam, các nghiên cứu về gắn kết học tập vẫn còn rất hạn chế. Bài viết này tổng hợp các nghiên cứu hiện có về gắn kết học tập ở bậc đại học để làm rõ các vấn đề lý luận và thao tác hóa khái niệm về gắn kết học tập. Đồng thời, bài viết cũng giới thiệu một số thang đo gắn kết học tập ở bậc đại học đã được chuẩn hóa và ứng dụng rộng rãi trong các nghiên cứu quốc tế trong các lĩnh vực nghiên cứu giáo dục và nghiên cứu về hành vi con người trong môi trường xã hội. Trên cơ sở khảo cứu các nghiên cứu đi trước, bài viết cũng đưa ra một số đề xuất cho việc nghiên cứu về gắn kết học tập của sinh viên bậc đại học. Ngày nhận 05/9/2022; ngày chỉnh sửa 07/02/2023; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
Trường đào tạo nhân viên công tác xã hội đầu tiên ở Việt Nam
Các bài viết đề cập đến lịch sử phát triển ngành công tác xã hội ở Việt Nam, có nhiều quan niệm khác nhau, các ý kiến tập trung đều đề cập đến thời điểm khoảng giữa thế kỷ XX và xuất hiện ở miền Nam. Nghiên cứu tư liệu cho thấy lịch sử ngành công tác xã hội ở Việt Nam bắt đầu sớm hơn, tính từ khi thành lập Trường Cao đẳng Trợ giúp xã hội tại Hà Nội thời Pháp (1939). Bài viết này giới thiệu quá trình hình thành, tiêu chí tuyển sinh, chế độ học bổng, trợ cấp đối với người học; thời gian đào tạo và chương trình đào tạo; tiêu chuẩn công nhận tốt nghiệp và sử dụng cán bộ, nơi làm việc của học viên sau khi kết thúc khóa đào tạo tại Trường Cao đẳng Trợ giúp xã hội. Trên cơ sở đó, tác giả trao đổi về những nhận định liên quan đến lịch sử hình thành ngành công tác xã hội ở Việt Nam, chiều cạnh giới trong công tác xã hội ở Việt Nam gần một thế kỷ trước đây. Bài viết cho thấy mô hình công tác xã hội ở miền Bắc trong thời kỳ Pháp đã tập trung vào lĩnh vực công tác xã hội trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe người dân, công tác xã hội với phụ nữ và trẻ em. Các nhân viên trợ giúp xã hội được giảng dạy và đào tạo về học thuật đa ngành, nhưng tập trung chủ yếu vào việc chống hoa liễu và lao phổi, cũng như áp dụng các biện pháp nhằm bảo vệ sản phụ và trẻ em. Ngày nhận 27/4/2022; ngày chỉnh sửa 05/7/2022; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
Thực hiện Điều lệ Y tế quốc tế nhằm đảm bảo an ninh sức khỏe thế giới: Trường hợp Ebola và COVID-19
Để nhanh chóng phát hiện ra các mối đe dọa dịch bệnh toàn cầu và phản ứng nhằm giảm thiểu những thương tổn cho cộng đồng, các quốc gia, dưới giám sát và điều phối của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cùng hành động xây dựng Điều lệ Y tế quốc tế đầu tiên vào năm 1969. Điều lệ Điều lệ Y tế quốc tế (IHR) được sửa đổi năm 2005 đã bổ sung khái niệm “Tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế” (PHEIC) nhằm nâng cao khả năng nhận biết và ứng phó với các nguy cơ sức khỏe cộng đồng tiềm ẩn trên toàn thế giới. Bài báo đánh giá việc thực hiện IHR (2005) thông qua hai trường hợp PHEIC Ebola và PHEIC COVID-19. Từ góc nhìn của quan hệ quốc tế cũng như nghiên cứu phát triển quốc tế, bài báo chỉ ra các ưu nhược điểm trong thực hiện Điều lệ Y tế quốc tế, từ đó hướng tới thực hiện tốt hơn IHR (2005) nhằm đảm bảo và nâng cao an ninh sức khỏe thế giới. Ngày nhận 06/4/2023; ngày chỉnh sửa 07/6/2023; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
Hoạt động ngoại giao văn hoá Việt Nam: Từ góc nhìn lý thuyết đến thực tiễn
Văn hoá là một trong những thành tố quan trọng cấu thành nên sức mạnh của một quốc gia. Trong bối cảnh toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ và sâu rộng, nhiều quốc gia đã sử dụng văn hoá như một công cụ để gia tăng sức mạnh mềm nhằm xây dựng hình ảnh và tăng cường ảnh hưởng của quốc gia đó trên chính trường quốc tế. Vì vậy, ngoại giao văn hoá đã và đang trở thành một trong những trụ cột chính trong hoạt động ngoại giao của nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam. Sử dụng yếu tố văn hoá trong các hoạt động ngoại giao đã được áp dụng từ sớm, nhưng đến năm 2009, khái niệm ngoại giao văn hoá mới được chính thức đưa vào sử dụng và đặt trọng tâm là một trong ba trụ cột chính của hoạt động ngoại giao toàn diện và hiện đại. Bài viết này nhằm tìm hiểu khái niệm và vai trò ngoại giao văn hoá trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Bên cạnh đó, các tác giả cũng tổng hợp và đánh giá một số thành tựu tiêu biểu của hoạt động ngoại giao văn hoá Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt từ sau Quyết định về “Chiến lược ngoại giao văn hoá đến năm 2020” được Chính phủ phê duyệt. Ngày nhận 17/10/2022; ngày chỉnh sửa 12/12/2022; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
Dấu ấn văn hóa Chămpa ở Hà Nam (dưới góc nhìn địa văn hóa - lịch sử)
Bài viết tập trung vào việc khảo cứu các nguồn tài liệu khác nhau (chính sử, địa chí, bia ký và thần tích, truyền thuyết dân gian, v.v.) để chỉ ra những dấu ấn văn hóa Chămpa ở tỉnh Hà Nam. Tác giả dựa trên quan điểm “địa văn hóa - lịch sử” mà chỉ ra vị trí của Hà Nam trong hệ thống giao thông đường thủy từ cửa Đáy (Đại An/Ác) - sông Châu với kinh sư Thăng Long. Đây cũng là con đường “thiên lý” kết nối giữa Đại Việt với Chămpa trong quá khứ. Qua đó, để chỉ ra quá trình định cư của người Chămpa trên đất Hà Nam với dấu ấn là nơi thờ cúng các vị thần linh có gốc gác hoặc liên quan tới Chămpa. Bên cạnh đó còn có một dấu ấn văn hóa Chămpa trên đất Hà Nam liên quan đến sản xuất nông nghiệp. Hà Nam được coi là trung tâm của vùng đồng “Chiêm trũng” gắn với vụ Chiêm theo chu kỳ sản xuất của người nông dân ở châu thổ Bắc Bộ. Qua đó, bài viết sẽ lý giải những vấn đề liên quan đến thuật ngữ “Chiêm” vốn lâu nay đã trở thành một phần của văn hóa nông nghiệp truyền thống ở miền Bắc Việt Nam. Ngày nhận 17/10/2022; ngày chỉnh sửa 13/12/2022; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
Miền Trung Việt Nam trong mạng lưới thương mại Angkor (802-1432)
Miền Trung Việt Nam có một vị thế địa - kinh tế, địa - chính trị, địa - văn hóa quan trọng của quốc gia và ảnh hưởng rất lớn tới sự hưng vong của nhiều vương quốc trong khu vực. Trên phương diện kinh tế, miền Trung án ngữ cửa ngõ thông thương ra biển của một số quốc gia ở vùng Đông Nam Á lục địa. Hệ thống thương cảng được thiết lập trên dải đất miền Trung được ví như giao lộ Đông - Tây của mạng lưới thương mại, trạm trung chuyển của các nguồn hàng và trung tâm của các tuyến đường thương mại trong khu vực. Với những vị thế đó, nơi đây luôn trở thành mục tiêu, đích đến cần phải chinh phục của nhiều chính thể từ Đại Việt, Chămpa đến Angkor, Ayuthaya, v.v.. Trong khoảng thế kỷ IX đến XV, Angkor (Chân Lạp) là một nhà nước, nền văn hóa và đế chế có nhiều phát triển trội vượt. Một tiểu quốc phiên thuộc Phù Nam (Việt Nam), Angkor đã từng bước phát triển thành một vương quốc hùng mạnh, xác lập phạm vi ảnh hưởng rộng lớn ở Đông Nam Á trong hơn nửa thiên niên kỷ. Vương quốc Angkor đã không ngừng mở rộng không gian và phạm vi ảnh hưởng, lan tỏa đến “vùng ngoại vi” bằng các tuyến đường hoàng gia trên cả bốn chiều không gian. Trước những biến chuyển của lịch sử khu vực và dòng chảy thương mại, miền Trung Việt Nam trở thành một mảnh ghép quan trọng trong hệ thống thương mại và khu vực ảnh hưởng của đế chế Angkor ở Đông Nam Á. Ngày nhận 16/10/2021; ngành chỉnh sửa 10/02/2022; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
Thương mại than đá Đông Dương thời kỳ thuộc địa: Sự hội nhập vào nền kinh tế khu vực và toàn cầu
Trong những thập kỷ đầu của thế kỷ XX, Đông Dương thuộc Pháp đã vượt lên trở thành một trong những khu vực khai thác và xuất khẩu than lớn nhất ở Viễn Đông. Trên thực tế, hầu hết than Đông Dương đều được khai thác từ bể than Quảng Yên - Đông Triều cũng như một số mỏ khác ở Bắc Kỳ, sau đó được xuất khẩu sang Pháp, Trung Quốc và Nhật Bản. Khoáng sản đã “góp phần” đưa ngoại thương Đông Dương đạt đến đỉnh cao vào năm 1928 - trước khi bị suy giảm trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933). Câu hỏi đặt ra là, nguồn lợi thu được từ xuất khẩu than có thực sự đem lại lợi ích cho Đông Dương hay không? Bài viết này tập trung phân tích tiềm năng, giá trị và triển vọng cạnh tranh của than Bắc Kỳ trên thị trường thương mại khoáng sản khu vực và thế giới; kết quả khai thác, xuất khẩu và giá trị thương mại của mặt hàng này trên thị trường quốc tế, từ đó lý giải về vai trò thực sự của thương mại khoáng sản đối với nền kinh tế Đông Dương. Ngày nhận 16/3/2023; ngày chỉnh sửa 15/6/2023; ngày chấp nhận đăng 30/6/2023
Mental Health Problems in High School Students and Their Information Channels - A Cross Sectional Study in Bac Giang, Can Tho and Da Nang
In recent years, mental health and psychosocial problems have both been on the rise in Vietnam, especially among children and young people (ODI and UNICEF 2011). Based on the analysis of quantitative and qualitative data of the ministry-level project "Research on activities to support mental health awareness raising for high school students" (code ĐT.KXĐTN 20-09) issued by the Vietnam Youth Academy in 2020, the article aimed at identifying mental health problems and information channels commonly used by high school students to raise awareness of mental health issues and describes the relationship between these two. The results of the analysis show that students are facing negative mental health symptoms, focusing on two problems with peer relationship, hyperactivity problems. Prosocial activity for them is at the borderline and abnormally high compared to other issues. High school students seek information related to mental health through the three most information channels, respectively: through internet sites; through a mental health mobile app; and shared by parents. The research also shows that there are differences between boys, girls, and grade levels in the use of information channels to learn about mental health. Received 20th October 2022; Revised 17th February 2023; Accepted 9th March 2023
Insights into Tertiary Non-English Majors’ Self-Efficacy Beliefs and Anxiety in English Language Learning
Self-efficacy (SE) in language learning in general and English language learning (ELL) in particular has been considered one of the vital psychological factors in the learning process, and it has a certain correlation with anxiety. Nevertheless, it is observed that different types of learners may have different characteristics of SE and anxiety. This quantitative study aims to scrutinize non-English majors’ SE beliefs and their anxiety in ELL. A group of 100 non-English majors were conveniently sampled from a Ho Chi Minh City-based institution in Vietnam to answer the questionnaires from which the gained data were processed by the SPSS software in terms of descriptive statistics and Pearson’s Correlation. The findings indicated that the participants felt anxious, and their level of SE beliefs in ELL was low. Moreover, non-English majors’ level of SE beliefs was negatively correlated with their anxiety in ELL. This study also discusses the pedagogical implications of the findings, which are hoped to increase non-English majors’ SE beliefs and reduce their anxiety in ELL, as well as shed light on future similar studies. Received 7th October 2022; Revised 11th March 2023; Accepted 29th March 2023
EFL Teachers’ and Students’ Perspectives on Learner Identity through Project-Based Language Learning in the 21st Century
Educating students to become 21st century citizens is prioritized in different contexts, and shaping language learners’ identity through project-based learning is one of the requisites to equip learners with 21st century skills. This study, therefore, aims to investigate EFL teachers’ and students’ perspectives on learner identity through project-based language learning (PBLL) in terms of 21st century learning skills in Vietnam. Three hundred and twenty-four students from a high school located in Lam Dong province, Vietnam answered a closed-ended questionnaire, and seven teachers of English participated in semi-structured interviews. The quantitative data obtained from the questionnaire were processed using the SPSS software to calculate mean and standard deviation, while the qualitative data from interviews were analyzed through content analysis. The findings revealed that both EFL teachers and students believed that PBLL could shape and reinforce EFL students’ identities via 21st century learning skills (collaboration, critical thinking, creativity, and communication). Received 5th December 2022; Revised 15th March 2023; Accepted 9th April 2023
Gender Effects on Central Highlands Community-based Tourism Demand
The paper uses VOSviewer to examine research on tourist demand and gender in tourism development to gain an overview of the research environment and associated research materials worldwide, as well as in the Central Highlands of Vietnam in particular. Based on a previously examined model of community-based tourist demand in the Central Highlands, this study employs AMOS multigroup analysis to establish the impact of gender on the link between independent and dependent factors. The research findings establish how gender impacts each particular need, with men and women having varying degrees of influence. The study suggests several consequences based on the research findings that can be implemented in the Central Highlands to better fulfill and serve the requirements of local visitors for community-based tourism, thereby creating the groundwork for future growth. Received 13th March 2023; Revised 5th April 2023; Accepted 15th April 2023
Survey on Vietnam - Korea Trade Situation after VKFTA (2015-2020): Achievements and Issues
After officially establishing diplomatic relations in 1992, trade relations between Vietnam and Korea have been increasingly consolidated and developed with many important agreements being signed. The Vietnam - Korea Free Trade Agreement (VKFTA) applied from the end of 2015 is expected to create an important turning point, supporting the two countries' trade growing stronger and deeper. In fact, after 5 years of applying VKFTA, based on the background of similarities and differences, Vietnam - Korea trade exchange has continuously developed in many fields with impressive outcomes. The objectives of the presentation are: (1) to study the results of trade cooperation between Korea and Vietnam after applying VKFTA (2016-2020), (2) to find some difficulties and (3) to offer suggestions for Vietnam to improve the efficiency of trade relations with South Korea through a rudimentary SWOT analysis. Received 20th January 2023; Revised 10th March 2023; Accepted 5th April 2023
The establishment and spread of Islam have been associated with the continuity and development of long-distance trade. For a long time, merchants from the Islamic World dominated important trade routes in the Indian Ocean, and the Mediterranean connecting East-West trade. Hence, the information on ports and stopping points increased and contributed to the expanded knowledge of remote lands. On the way to China via the east half of the Indian Ocean, trading ships from the Islamic World anchored on several ports including Champa. So how was Champa described in the writings of the Islamic World? This article introduces central components of Islamic geographical imagination towards Champa and obstacles triggered by the worldview as well as the writing and copying process which we need to bear in mind to dig in further in detail for each toponym. As a case study, the article will analyze the description of Champa-related toponyms in Al-Mas’ūdī’’s Meadows of Gold and Mines of Gems (10th century) and the way those toponyms are mapped by Park Hyunhee- a modern historian. Received 10th February 2023; Revised 10th March 2023; Accepted 29th March 2023
Cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung trong lĩnh vực chất bán dẫn: Thực trạng và xu hướng trong tương lai
Chất bán dẫn với vị trí trung tâm của tăng trưởng kinh tế, an ninh và đổi mới công nghệ được coi là công nghệ quan trọng nhất đối với tương lai của cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung. Bằng cách áp dụng các phương pháp phân tích tài liệu trong nghiên cứu, phân tích chính sách, lịch sử, logic, thống kê, so sánh, bài viết sẽ phân tích thực trạng cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực chất bán dẫn từ năm 2015 tới năm 2022, dự báo một số xu hướng trong thời gian tới. Từ đó, đề xuất một số khuyến nghị cho Việt Nam nhằm tranh thủ những cơ hội có được, đồng thời giảm thiểu tối đa những tác động tiêu cực gây nên từ cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung trong lĩnh vực bán dẫn. Ngày nhận 02/9/2022; ngày chỉnh sửa 05/10/2022; ngày chấp nhận đăng 28/02/2023
Một số vấn đề về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực lưu trữ
Nghiên cứu lý luận hợp tác quốc tế về lưu trữ là một vấn đề cần thiết đối với ngành lưu trữ các quốc gia nhằm giúp hoạt động hợp tác quốc tế được triển khai trên thực tiễn một cách có hệ thống, khoa học và hiệu quả. Mặc dù hợp tác quốc tế trong lĩnh vực lưu trữ đã được các học giả nhìn nhận như một xu thế tất yếu cùng với quá trình phát triển của xã hội nhưng cho đến hiện nay, vẫn còn rất ít những công trình nghiên cứu lý luận về vấn đề này. Vậy, hợp tác quốc tế về lưu trữ được hiểu như như thế nào và đặc thù của hợp tác quốc tế về lưu trữ - một lĩnh vực hợp tác chuyên ngành là gì? Hợp tác quốc tế về lưu trữ thường bao gồm những nội dung và hình thức nào? Đây là những câu hỏi nghiên cứu có tính lý luận được tác giả đặt ra và tập trung giải quyết trong bài viết. Ngày nhận 02/8/2022; ngày chỉnh sửa 04/10/2022; ngày chấp nhận đăng 28/02/2023
Sự phát triển kinh tế của Đế chế Đức giai đoạn 1933-1939
Bài viết hướng đến việc cung cấp những thông tin cụ thể về chính sách và thành tựu kinh tế của Đế chế Đức giai đoạn 1933-1939 và từ đó đưa ra những nhận xét khách quan về sự thay đổi, phát triển của kinh tế Đức trước Chiến tranh thế giới thứ hai. Bài viết chỉ rõ việc Đức đã cố gắng giải quyết hậu quả của đại suy thoái 1929-1933, quân sự hóa nền kinh tế để chuẩn bị cho chiến tranh. Những kết quả trong công nghiệp, nông nghiệp, tài chính và thương mại cho thấy dường như nước Đức vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi khủng hoảng và nhiều mặt của nền kinh tế mới chỉ phục hồi ở mức tương đối và không được chú trọng phát triển. Mặc dù những kết quả đạt được nói chung không tạo thành một sự phát triển lớn mạnh so với giai đoạn trước khủng hoảng, nhưng Hitler và đảng phát xít đã đạt được những kết quả cơ bản để đảm bảo đời sống người dân Đức, nuôi dưỡng niềm tin của họ về sự thành công của chế độ mới. Đây cũng là bước chuẩn bị cần thiết để nước Đức tái vũ trang và trở thành ngòi lửa của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945). Ngày nhận 27/7/2022; ngày chỉnh sửa 22/11/2022; ngày chấp nhận đăng 28/02/2023
Đặc điểm của quá trình đô thị hóa ở tỉnh Nghệ An trong ba thập kỷ qua
Bài viết tập trung làm rõ quá trình thành lập, mở rộng địa giới hành chính, tập trung dân cư, v.v. ở thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò, thị xã Thái Hoà, thị xã Hoàng Mai trên địa bàn tỉnh Nghệ An, cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI. Từ đó, chỉ ra một số đặc điểm trong quá trình đô thị hóa trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong bối cảnh đô thị hoá đã và đang diễn ra ngày càng toàn diện, sâu sắc trên phạm vi 63 tỉnh, thành của cả nước rộng hơn là trong khu vực Đông Nam Á, châu Á và thế giới. Cách tiếp cận và kết quả đạt được từ bài viết hi vọng góp phần vào việc mở rộng nghiên cứu về quá trình đô thị hóa trên địa bàn tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh rộng hơn là vùng Bắc Trung bộ và cả nước cả trước mắt lẫn lâu dài. Ngày nhận 25/5/2022; ngày chỉnh sửa 07/7/2022; ngày chấp nhận đăng 28/02/2023
nông dân, công nhân nông trường, công dân đô thị
Diễn ngôn về chiến tranh trong mối quan hệ với thiết chế quyền lực qua tiểu thuyết Không chiến Zero rực lửa của Hyakuta Naoki
Diễn ngôn luôn đóng vai trò quan trọng và là một công cụ đắc lực, có mối quan hệ chặt chẽ với thiết chế quyền lực trong chiến tranh. Không chiến Zero rực lửa của Hyakuta Naoki viết về người lính Nhật trong Chiến tranh thế giới thứ hai đã phơi bày mối quan hệ này và những điều ẩn giấu đằng sau những diễn ngôn của chính quyền quân phiệt. Qua tác phẩm, Hyakuta Naoki mang đến một góc nhìn khác, ít được biết đến về người lính Nhật trong cuộc chiến. Ở đó họ không còn hiện diện như những kẻ khủng bố cuồng tín, cực đoan, họ chỉ là những con người bình thường chất chứa nỗi niềm, tình cảm cá nhân chân thực, sâu sắc. Việc lý giải nguyên nhân và động lực dẫn đến những biểu hiện, hành vi đồng thuận hoặc kháng cự với thiết chế quyền lực của người lính Nhật sẽ làm sáng tỏ tội ác chiến tranh của chính quyền quân phiệt; thể hiện được tính chất phản chiến cùng thông điệp hòa bình, giá trị nhân văn mà Không chiến Zero rực lửa và nhà văn Hyakuta Naoki muốn truyền tải. Ngày nhận 27/6/2022; ngày chỉnh sửa 13/10/2022; ngày chấp nhận đăng 28/02/2023
Không chiến Zero rực lửa (Eien no Zero 永遠の0)