Thử nghiệm mô hình can thiệp tâm lý - xã hội dựa vào gia đình dành cho người cao tuổi và người chăm sóc tại Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

Bài viết mô tả sự khác biệt về các chỉ báo tâm lý - xã hội của người cao tuổi và người chăm sóc tại hai thời điểm: tại thời điểm trước can thiệp (T0) và sau chương trình 10 tuần (T1), đồng thời ghi nhận trải nghiệm của người tham gia thông qua ba buổi sinh hoạt nhóm. Nghiên cứu sử dụng thiết kế trước - sau một nhóm, không có nhóm đối chứng, với 13 cặp người cao tuổi - người chăm sóc tham gia chương trình “Kết nối và hoạt động có ý nghĩa” tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ở người cao tuổi, điểm cô đơn theo thang đo 3 câu của Hughes giảm từ 6,85 xuống 4,23; điểm WHO-5 tăng từ 6,46 lên 11,77; điểm hoạt động có ý nghĩa tăng từ 3,92 lên 6,69; điểm kết nối xã hội trong gia đình tăng từ 2,23 lên 3,31. Ở người chăm sóc, điểm năng lực tự thân tăng từ 9,31 lên 14,31, trong khi điểm gánh nặng chăm sóc Zarit-4 giảm từ 8,23 xuống 3,77. Năm chỉ báo được phân tích bằng kiểm định t ghép cặp cho thấy có sự khác biệt giữa T0 và T1 (p < 0,001); chỉ báo kết nối xã hội trong gia đình được phân tích bằng kiểm định Wilcoxon cũng cho thấy có sự khác biệt giữa hai thời điểm (Z = −2,889; p hai phía chính xác = 0,002). Dữ liệu từ ba buổi sinh hoạt nhóm cung cấp thêm bối cảnh về khó khăn trong chăm sóc, giao tiếp và kết nối gia đình, hoạt động có ý nghĩa, sự đồng hành và tự chăm sóc. Kết quả bước đầu cho thấy mô hình có thể triển khai tại gia đình; khả năng hỗ trợ sức khỏe tinh thần, gắn kết gia đình và quá trình chăm sóc cần được đánh giá thêm trong các nghiên cứu có đối chứng.

Ngày nhận: 16/5/2026; ngày chỉnh sửa: 02/8/2026; ngày chấp nhận đăng: 30/8/2026