Tìm hiểu nhận thức dịch vụ hệ sinh thái tại cấp cộng đồng: Trường hợp tại vùng đệm Vườn Quốc gia Sông Thanh và Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm
DOI:
https://doi.org/10.33100/vjossh.2025.11.3.5Từ khóa:
dịch vụ hệ sinh thái, KAP, Sông Thanh, Cù Lao ChàmTóm tắt
Việc nhận thức và tiếp cận dịch vụ hệ sinh thái của người dân tại vùng đệm của các vườn quốc gia và khu bảo tồn nhiều nơi trên thế giới còn hạn chế, điều này ảnh hưởng rất lớn đến công tác bảo tồn và phát triển bền vững. Vườn Quốc gia (VQG) Sông Thanh và Khu Dự trữ Sinh quyển (KDTSQ) Cù Lao Chàm cũng không nằm trong ngoại lệ. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp tiếp cận kiến thức - thái độ - thực hành (KAP) để xây dựng các câu hỏi phỏng vấn. 15 cuộc phỏng vấn sâu, 6 cuộc thảo luận nhóm, 305 hộ được phỏng vấn tại VQG Sông Thanh, KDTSQ Cù Lao Chàm, Rừng dừa nước Cẩm Thanh. Kết quả cho thấy, nhóm dịch vụ cung cấp được sử dụng nhiều hơn các dịch vụ khác, đặc biệt dịch vụ cung cấp nước ngọt, tiếp theo là các dịch vụ điều tiết như lọc không khí, điều hòa vi khí hậu được đánh giá quan trọng nhất. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng nhấn mạnh việc lồng ghép các dịch vụ hệ sinh thái vào quá trình hoạch định chính sách có thể giúp đạt được nhiều mục tiêu, như tăng cường đa dạng sinh học, giảm nghèo, cải thiện sức khỏe và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nó cũng có thể hỗ trợ thực hiện các công ước quốc tế, như Mục tiêu Phát triển Bền vững, Công ước về Đa dạng Sinh học và Thỏa thuận Paris. Bằng cách công nhận và đánh giá những đóng góp của các dịch vụ hệ sinh thái, các nhà hoạch định chính sách có thể đưa ra những lựa chọn cân bằng, sáng suốt hơn, giải thích cho sự đánh đổi và hiệp lực giữa các ngành và các bên liên quan khác.