Nhận thức luận về thể loại và sự tạo sinh văn bản: Đối thoại về căn tính Nhật Bản trong tác phẩm Bàn chân Fumiko của Tanizaki Jun'ichirō
DOI:
https://doi.org/10.33100/vjossh.2026.12.1.8Từ khóa:
sự đối thoại, Mikhail M. Bakhtin, nhận thức luận về thể loại, Tanizaki Jun’ichirō, căn tính Nhật BảnTóm tắt
Sự tiếp xúc mạnh mẽ giữa Nhật Bản với phương Tây những năm đầu thế kỉ XX đã thúc đẩy hành trình suy tư/tái diễn giải về căn tính dân tộc. Trong bối cảnh này, Tanizaki Jun'ichirō - một nhà văn tài hoa của thời kỳ Taishō, người luôn khao khát một thế giới tưởng tượng - đã biến các văn bản thành những sáng tạo hư cấu. Dựa trên lý thuyết đối thoại được nêu ra trong công trình của Mikhail M. Bakhtin (1981; 1984), nghiên cứu này cung cấp sự diễn giải mới về cách thức và lý do mà Tanizaki đã thiết lập sự tương tác giữa diễn ngôn căn tính Nhật Bản và diễn ngôn về phương Tây. Sử dụng phương pháp đọc vi mô (micro reading) kết hợp với đọc vĩ mô (macro reading), bài báo phân tích sự tương tác thể loại, “tấm thảm” trích dẫn và sự đối thoại tư tưởng trong tác phẩm Bàn chân Fumiko (Fumiko no ashi, 1919) - một trình hiện tiêu biểu của Tanizaki trong giai đoạn này. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhận thức luận về thể loại và khả năng tạo sinh văn bản tuyệt vời đã giúp Tanizaki tạo ra sự siêu đối thoại - điều không chỉ làm cho diễn ngôn tường thuật văn học của ông về căn tính Nhật Bản tiếp tục được duy trì, mà còn khiến nó ảnh hưởng mạnh mẽ đến phương Tây.
Ngày nhận: 12/11/2024; ngày chỉnh sửa: 24/7/2025 ; ngày chấp nhận đăng: 28/02/2026
