Hoạt động xuất khẩu hàng hóa ở Đàng Ngoài thế kỷ XVII-XVIII

Tóm tắt

Trong thế kỷ XVII-XVIII, chính sách giao thương nổi bật của chính quyền Lê - Trịnh là nắm độc quyền ngoại thương. Trong phần lớn thế kỷ XVII, nhà nước thực thi chính sách thương mại cởi mở. Tuy nhiên, từ cuối thế kỷ XVII sang thế kỷ XVIII, chính sách giao thương dần trở nên khắt khe hơn, làm hạn chế đáng kể hoạt động thương mại tự do tại Đại Việt. Do đó, nhà nước đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc tổ chức và kiểm soát chặt chẽ hơn các hoạt động xuất khẩu hàng hóa. Trong khi đó, cộng đồng thương nhân tại Đàng Ngoài trong thế kỷ XVII-XVIII đa dạng, bao gồm thương nhân người Việt, người Hoa, người Nhật Bản, người Hà Lan, người Anh, người Pháp và các quốc gia khác cũng gia nhập thị trường Đàng Ngoài. Các lực lượng thương nhân này cùng với thương nhân người Việt đã tạo nên thị trường giao thương sôi động trong thế kỷ XVII. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Đàng Ngoài trong giai đoạn này bao gồm tơ lụa, gốm sứ, vàng, xạ hương và quế. Sự thay đổi về chính sách và cách ứng xử của triều đình Lê - Trịnh là một trong những nguyên nhân quyết định dẫn đến hoạt động xuất khẩu dần trở nên sa sút. Bài viết tập trung phân tích hoạt động xuất khẩu các mặt hàng trong bối cảnh những biến động về chính sách của nhà nước Lê - Trịnh và những tác động của hoạt động xuất khẩu hàng hóa đối với nền kinh tế Đàng Ngoài trong thế kỷ XVII-XVIII.

Ngày nhận: 09/10/2025; ngày chỉnh sửa: 08/01/2026; ngày chấp nhận đăng: 28/02/2026